Nadolice Wielkie (Gross-Nädlitz) znajdują się około 15 kilometrów na wschód od Wrocławia (Breslau) na Dolnym Śląsku. Niemiecki cmentarz zbiorowy dla około 18 000 poległych w wojnie został poświęcony 5 października 2002 roku. Znany jest również jako Park Pokoju.
Opis cmentarza
Niemiecki cmentarz wojenny w Nadolicach Wielkich zajmuje powierzchnię ponad trzech hektarów. Na tym zbiorowym cmentarzu spoczywają wszyscy polegli w czasie wojny na Dolnym Śląsku i Opolszczyźnie. Idea stworzenia parku pokoju została uwzględniona w ogólnym projekcie obiektu. W budynku wejściowym na cmentarz wojenny znajduje się kompletna dokumentacja zawierająca nazwiska wszystkich niemieckich żołnierzy, którzy stracili życie na terenie dzisiejszej Polski lub którzy do dziś są zaginieni. Wymienieni są również cywilni polegli na wojnie, o ile są znani. Niewielka wystawa w budynku wejściowym dostarcza informacji o zadaniach i celach Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e. V. Granitowe stele z inskrypcjami na obrzeżach każdego bloku grobowego uwieczniają nazwiska i daty pochowanych tam osób. Nie ma indywidualnych tablic nagrobnych. ponowny pochówek zmarłych w czasie wojny rozpoczął się w 1998 roku. Pod koniec 2011 roku ponad 16 000 z istniejących 18 000 grobów było zajętych. Na cmentarzu pochowani są również niemieccy jeńcy wojenni ze szpitala wojskowego pod Wrocławiem. Cmentarz wojenny został poświęcony 5 października 2002 roku.
Historia
Podobnie jak w całej Europie, II wojna światowa spowodowała niezmierzone cierpienia, zwłaszcza w Polsce. Pozostawiła po sobie zniszczone miasta i miliony zabitych. Pomniki i cmentarze wojenne przypominają o tym i wzywają do pokoju. Od początku lat 90. XX wieku Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e. V. (Niemiecka Komisja Grobów Wojennych) opiekuje się niemieckimi grobami wojennymi w Polsce i utworzyła centralne cmentarze wojenne m.in. w Joachimowie-Mogile, Warszawie Północnej, Krakowie, Poznaniu, Przemyślu, Mławce, Modlinie i Siemianowicach.
W 1998 r. Volksbund utworzył również park pokoju na terenie w pobliżu Nadolic Wielkich (Gross Nädlitz), dla którego przekazano dużą liczbę drzew. Regularne wizyty sympatyków i ich krewnych, liczne obozy młodzieżowe oraz integracja cmentarza z życiem wsi sprawiły, że cmentarz wojenny w Nadolicach Wielkich (Gross Nädlitz) stał się miejscem przyjaźni polsko-niemieckiej na długo przed jego oficjalnym otwarciem. W maju 2000 r. młodzi żołnierze z Polski i Niemiec po raz pierwszy wspólnie pracowali na niemieckim cmentarzu wojennym.
Cechy szczególne
Na cmentarzu wojennym w Nadolicach Wielkich rośnie ponad 600 drzew liściastych - jarzębin, klonów i dębów. Za każde zasadzone drzewo sponsor przekazał kwotę 250 euro, która pomoże sfinansować rozbudowę cmentarza. Wszystkie drzewa opatrzone są tabliczką z numerem i nazwiskiem darczyńcy. Saksońskie stowarzyszenie regionalne Volksbund Deutsches Kriegsgräberfürsorge e. V. przejęło patronat nad cmentarzem wojennym w 2002 roku.
Zdjęcia: Dietmar Tarnow i dr Dirk Reitz
