Republika Słowacka - Umowa o grobach wojennych

Umowa o grobach wojennych weszła w życie w dniu 12 sierpnia 2000 r. (ogłoszona w Federalnym Dzienniku Ustaw w dniu 5 czerwca 2000 r.)

Artykuł 1

(1) Dla celów niniejszej Umowy pojęcia:

a) "niemieccy polegli na wojnie" : - członkowie niemieckich sił zbrojnych, - osoby traktowane jako takie zgodnie z prawem niemieckim, - inne osoby narodowości niemieckiej, które zmarły na Słowacji w związku z wydarzeniami wojny 1914/1918 lub wojny 1939/1945, o ile w chwili śmierci były chronione przez międzynarodowe prawo humanitarne;

b) "niemieckie groby wojenne": groby niemieckich poległych w wojnie znajdujące się na terytorium Republiki Słowackiej;

c) "niemieckie cmentarze wojenne" oznaczają cmentarze lub części cmentarzy na terytorium Republiki Słowackiej, na których pochowani są niemieccy zmarli w czasie wojny.

(2) Do celów niniejszej Umowy terminy:

(a) "słowaccy polegli na wojnie" oznaczają: - członków słowackich sił zbrojnych, - Słowaków, którzy zmarli podczas niewoli niemieckiej lub w jej wyniku do dnia 31 marca 1952 r., - Słowaków, którzy zmarli jako ofiary przemocy narodowosocjalistycznej od dnia 1 września 1939 r. lub w jej wyniku do dnia 31 marca 1952 r., - Słowaków, którzy zmarli w niemieckich obozach internowania w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia 8 maja 1945 r. Słowacy, którzy zmarli w niemieckich obozach dla internowanych w okresie od 1 września 1939 r. do 8 maja 1945 r., - Słowacy, którzy zostali deportowani do Niemiec w celu wykonywania pracy w okresie od 1 września 1939 r. do 8 maja 1945 r. lub zostali zatrzymani na tym obszarze wbrew swojej woli i zmarli w tym czasie, - Słowacy, którzy byli pod opieką uznanej międzynarodowej organizacji uchodźców w obozach zbiorczych i zmarli tam po przeniesieniu do szpitala w okresie od 9 maja 1945 r. do 31 grudnia 1945 r.

b) "słowackie groby wojenne": groby słowackich poległych w czasie wojny znajdujące się na terytorium Republiki Federalnej Niemiec;

c) "słowackie cmentarze wojenne": Cmentarze lub części cmentarzy istniejące lub mające powstać na terytorium Republiki Federalnej Niemiec, na których pochowani są słowaccy zmarli w czasie wojny.

Artykuł 2

(1) Rząd Republiki Słowackiej zapewni ochronę niemieckich grobów wojennych i stałe prawo spoczynku dla niemieckich zmarłych wojennych na swoim terytorium oraz utrzyma otoczenie niemieckich grobów wojennych wolne od wszelkich urządzeń, które są niezgodne z godnością tych miejsc. (2) Rząd Republiki Federalnej Niemiec jest upoważniony do przygotowania i utrzymania niemieckich cmentarzy wojennych w Republice Słowackiej na własny koszt.

(3) Republika Federalna Niemiec zapewnia zachowanie i utrzymanie słowackich grobów wojennych na terytorium Republiki Federalnej Niemiec na własny koszt.

Artykuł 3

(1) Rząd Republiki Słowackiej nieodpłatnie i bezterminowo pozostawia tereny służące jako niemieckie cmentarze wojenne jako miejsca stałego spoczynku niemieckich zmarłych w czasie wojny.

(2) Niniejsza umowa nie narusza praw własności. Wszelkie zmiany, które zostaną uznane za konieczne w odniesieniu do granic obszarów wykorzystywanych jako niemieckie cmentarze wojenne, zostaną wyjaśnione w drodze wzajemnego porozumienia między Umawiającymi się Stronami lub wyznaczonymi przez nie organami. Jeżeli w drodze wzajemnego porozumienia między Umawiającymi się Stronami teren nie będzie już w całości lub w części wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem, zmiana ta spowoduje utratę prawa do korzystania z niego przez Rząd Republiki Federalnej Niemiec.

(3) Jeżeli miejsce, o którym mowa w ustępie 1, ze względu na ważne względy publiczne wymaga innego wykorzystania, Rząd Republiki Słowackiej udostępni Rządowi Republiki Federalnej Niemiec inne odpowiednie miejsce i poniesie koszty ponownego pochówku zmarłych i przygotowania nowych grobów. Wybór nowego miejsca, jego przygotowanie i ponowny pochówek zostaną przeprowadzone za obopólną zgodą.

Artykuł 4

(1) Rząd Republiki Słowackiej upoważni Rząd Republiki Federalnej Niemiec, bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów i po otrzymaniu planu do uprzedniego zatwierdzenia, do połączenia grobów niemieckich zmarłych w czasie wojny, których ponowny pochówek Rząd Republiki Federalnej Niemiec uzna za konieczny. Ponowny pochówek niemieckich poległych wojennych zostanie przeprowadzony przez siły wyznaczone przez stronę niemiecką.

(2) Z każdego ponownego pochówku niemieckich zmarłych wojennych sporządza się protokół, w którym podaje się starą i nową lokalizację grobu, dane osobowe, napis na tabliczce identyfikacyjnej lub inne cechy identyfikacyjne.

(3) Jeżeli dawne cmentarze wojenne zostały opuszczone z powodu zmian infrastrukturalnych i doczesne szczątki pochowanych na nich poległych nie mogą być już wydobyte, Umawiająca się Strona, na której terytorium znajduje się cmentarz wojenny, może, na wniosek i koszt drugiej Umawiającej się Strony, zezwolić na ustanowienie pomnika w godnej i lokalnie odpowiedniej formie. W przypadku konieczności udostępnienia w tym celu gruntu lub uzyskania zgody władz lokalnych, każda z Umawiających się Stron udzieli drugiej Umawiającej się Stronie pomocy w złożeniu odpowiednich wniosków lub zawarciu umów.

(4) W zakresie, w jakim tymczasowy pochówek niemieckich zmarłych w czasie wojny na terytorium Słowacji jest konieczny w celu umożliwienia ostatecznego pochówku na niemieckim cmentarzu wojennym, Rząd Republiki Słowackiej dokona uzgodnień dotyczących ich właściwego i godnego tymczasowego pochówku oraz oznaczenia grobów.

Artykuł 5

(1) Przeniesienie niemieckich zmarłych na wojnie z terytorium Republiki Słowackiej do Republiki Federalnej Niemiec wymaga uprzedniej zgody Rządu Republiki Federalnej Niemiec. Rząd Republiki Słowackiej zezwoli na taką repatriację tylko w przypadku uzyskania takiej zgody.

(2) Zgoda Rządu Republiki Federalnej Niemiec wymagana jest również w przypadku wniosków kierowanych do Rządu Republiki Słowackiej o przekazanie niemieckich zwłok wojennych do państw trzecich.

(3) Ustępy 1 i 2 stosuje się odpowiednio do repatriacji słowackich zmarłych w czasie wojny do Republiki Słowackiej lub państw trzecich.

(4) Wszelkie koszty i opłaty związane z pochówkiem i przeniesieniem zmarłych za granicę ponoszą wnioskodawcy.

(5) Przedstawiciele władz obu Umawiających się Stron mogą być obecni przy pochówku zmarłych w czasie wojny w celu repatriacji.

Artykuł 6

(1) Rząd Republiki Federalnej Niemiec zleca "Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e. V." (zwanemu dalej VOLKSBUND) techniczną realizację zadań w Republice Słowackiej wynikających z niniejszej Umowy dla strony niemieckiej.

(2) W Republice Słowackiej organem właściwym do wykonania niniejszej Umowy jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Republiki Słowackiej może zlecić stronie trzeciej techniczną realizację niniejszej Umowy.

(3) Jeżeli techniczne wdrożenie niniejszej Umowy ma zostać powierzone innej organizacji lub instytucji, zostanie to uzgodnione między Umawiającymi się Stronami.

Artykuł 7

Umawiające się Strony udzielą instytucjom lub organizacjom drugiej Strony, o których mowa w artykule 6 niniejszej Umowy, wszelkiej możliwej pomocy, w szczególności dostępu do dokumentów dotyczących zmarłych i grobów wojennych drugiej Strony, które są lub będą dostępne w organach i innych instytucjach ich państw.

Artykuł 8

(1) VOLKSBUND może wysyłać przedstawicieli, ekspertów i inny personel do Republiki Słowackiej w celu realizacji swoich zadań. (2) VOLKSBUND korzysta z miejscowej siły roboczej i miejscowych materiałów do wykonania prac wynikających z realizacji niniejszej Umowy, jeśli to możliwe, zgodnie ze zwykłymi warunkami wolnej konkurencji. (3) VOLKSBUND może również importować do Republiki Słowackiej i reeksportować z Republiki Federalnej Niemiec lub innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej sprzęt, środki transportu, materiały i akcesoria niezbędne do wykonania prac, o których mowa w niniejszej Umowie. (4) Do odprawy celnej tych towarów stosuje się następujące zasady:

(a) czasowo przywożony sprzęt i środki transportu podlegają odprawie celnej importowo-eksportowej przy ich wprowadzeniu na terytorium Republiki Słowackiej z zastrzeżeniem, że wspomniany sprzęt i środki transportu zostaną powrotnie wywiezione po zakończeniu prac; (b) materiały i akcesoria przeznaczone do budowy, dekoracji lub utrzymania grobów, pomników lub cmentarzy pozostają zwolnione z należności celnych przywozowych, jeżeli organom celnym zostaną przedłożone regularne zgłoszenia celne z dokładnym wykazem towarów. Zgłoszeniu celnemu towarzyszy oświadczenie o zobowiązaniu podpisane przez przedstawiciela Volksbundu i zawierające zapewnienie, że wspomniane towary będą wykorzystywane wyłącznie do celów przewidzianych w niniejszej Umowie.

Artykuł 9

(1) Przekazanie terenów służących jako niemieckie cmentarze wojenne uzgodnione zgodnie z art. 3 ust. 1 upoważnia VOLKSBUND do bezpośredniego wykonania, w ramach odpowiednich słowackich przepisów prawnych, wszystkich prac związanych z przygotowaniem i upiększeniem cmentarzy wojennych, a także budową odpowiednich dróg dojazdowych, pomieszczeń rekreacyjnych i innych obiektów dla odwiedzających. (2) VOLKSBUND zapewni, że podczas tych prac i ponownych pochówków przestrzegane będą wszystkie wymogi higieniczne i zdrowotne określone przez słowackie prawo. Będzie przestrzegać odpowiednich przepisów prawnych i administracyjnych dotyczących regulacji cmentarnych.

Artykuł 10

Niniejsza Umowa wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia, w którym Umawiające się Strony powiadomią się wzajemnie o spełnieniu warunków krajowych niezbędnych do jej wejścia w życie. Decydująca jest data otrzymania ostatniej notyfikacji.

Sporządzono w Bratysławie dnia 2 marca 1999 r. w dwóch oryginalnych egzemplarzach, każdy w językach niemieckim i słowackim, przy czym oba teksty są jednakowo autentyczne.