Rząd Republiki Federalnej Niemiec i Rząd Rumunii, zwane dalej Umawiającymi się Stronami, pragnąc ustanowić ostateczne uregulowanie dotyczące niemieckich grobów wojennych znajdujących się na terytorium Rumunii oraz rumuńskich grobów wojennych z okresu dwóch wojen światowych znajdujących się na terytorium Republiki Federalnej Niemiec, w dążeniu do zapewnienia ochrony, zachowania i opieki nad tymi grobami w godny sposób oraz zgodnie z zasadami i postanowieniami obowiązującego międzynarodowego prawa humanitarnego, uzgodniły, co następuje:
Artykuł 1
(1) Dla celów niniejszej Umowy terminy:
(a) niemieccy zmarli w czasie wojny: - członkowie niemieckich sił zbrojnych; - osoby zrównane z nimi na mocy prawa niemieckiego; - inne osoby narodowości niemieckiej, które zginęły w związku z wydarzeniami obu wojen światowych;
b) niemieckie groby wojenne: groby niemieckich poległych w czasie wojny znajdujące się na terytorium Rumunii;
c) niemieckie cmentarze wojenne: cmentarze lub części cmentarzy istniejących lub mających powstać na terytorium Rumunii, na których pochowani są niemieccy zmarli w czasie wojny.
(2) Do celów niniejszej Umowy terminy:
(a) rumuńscy polegli na wojnie: - członkowie rumuńskich sił zbrojnych; - inne osoby narodowości rumuńskiej, które zmarły w Niemczech w związku z wydarzeniami obu wojen światowych, o ile w chwili śmierci podlegały ochronie międzynarodowego prawa humanitarnego; - osoby narodowości rumuńskiej, które zmarły w wyniku przemocy narodowosocjalistycznej w Niemczech lub w jej bezpośrednim następstwie na ziemi niemieckiej;
b) rumuńskie groby wojenne: groby rumuńskich poległych w czasie wojny znajdujące się na terytorium Republiki Federalnej Niemiec; c) rumuńskie cmentarze wojenne: cmentarze lub części cmentarzy istniejących lub mających powstać na terytorium Republiki Federalnej Niemiec, na których pochowani są rumuńscy polegli w czasie wojny.
Artykuł 2
(1) Rząd Rumunii i Rząd Republiki Federalnej Niemiec zapewnią ochronę grobów wojennych i stałe prawo spoczynku dla poległych na wojnie drugiej Umawiającej się Strony na terytorium swoich państw i utrzymają otoczenie tych grobów wojennych wolne od wszelkich urządzeń, które są niezgodne z godnością tych miejsc.
(2) Republika Federalna Niemiec zapewni na własny koszt zachowanie i utrzymanie rumuńskich grobów wojennych na terytorium Republiki Federalnej Niemiec.
(3) Rząd Rumunii upoważnia Rząd Republiki Federalnej Niemiec do przygotowania i utrzymania na własny koszt niemieckich grobów wojennych i niemieckich cmentarzy wojennych w Rumunii.
Artykuł 3
(1) Umawiające się Strony gwarantują sobie wzajemnie, nieodpłatnie i bezterminowo, wyłączne użytkowanie terenów służących jako cmentarze wojenne jako miejsca stałego spoczynku swoich poległych.
(2) Niniejsza Umowa nie narusza praw własności do terenów w rozumieniu ustępu 1. Wszelkie zmiany granic obszarów wykorzystywanych jako cmentarze wojenne zostaną ustalone w drodze wzajemnego porozumienia między Umawiającymi się Stronami. Jeżeli, w drodze wzajemnego porozumienia między Umawiającymi się Stronami, całość lub część terenu nie będzie już wykorzystywana zgodnie z jego przeznaczeniem, zmiana ta spowoduje utratę prawa do korzystania z niego.
(3) Jeżeli miejsce, o którym mowa w ustępie 1, wymaga innego wykorzystania z ważnych powodów publicznych, Umawiająca się Strona, w której interesie ma być podjęty ten środek, udostępni drugiej Umawiającej się Stronie inne odpowiednie miejsce i poniesie koszty ponownego pochówku zmarłych i przygotowania nowych grobów. Wybór nowego miejsca, jego przygotowanie i realizacja ponownego pochówku zostaną dokonane w drodze porozumienia między Umawiającymi się Stronami.
Artykuł 4
(1) Umawiająca się Strona rumuńska upoważni Umawiającą się Stronę niemiecką, bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów i po otrzymaniu planu do uprzedniego zatwierdzenia, do połączenia grobów niemieckich zmarłych w czasie wojny, których ponowny pochówek zostanie uznany za konieczny przez Rząd Republiki Federalnej Niemiec. Ekshumacja niemieckich poległych wojennych zostanie przeprowadzona przez siły wyznaczone przez stronę niemiecką.
(2) Z każdego ponownego pochówku sporządza się protokół, w którym podaje się starą i nową lokalizację grobu, dane osobowe, napis na tabliczce identyfikacyjnej lub inne cechy identyfikacyjne.
(3) Jeżeli można udowodnić, że dawne niemieckie cmentarze wojenne na terytorium Rumunii zostały w międzyczasie opuszczone z powodu zmian infrastrukturalnych i nie można już odnaleźć pochowanych tam niemieckich zmarłych, rumuńska Umawiająca się Strona, na wniosek strony niemieckiej, zezwoli na wzniesienie pomników w prostej i godnej formie w tych dawnych miejscach. Rumuńska Umawiająca się Strona zapewni w tym celu odpowiednie miejsce. W drodze porozumienia między Umawiającymi się Stronami podobna procedura będzie stosowana w przypadku odkrycia na terytorium Niemiec nieznanych wcześniej rumuńskich cmentarzy wojennych.
Artykuł 5
Jeżeli na niemieckich lub rumuńskich cmentarzach wojennych oprócz grobów wojennych drugiej strony znajdują się groby poległych w wojnie innych państw, fakt ten zostanie należycie uwzględniony przy podejmowaniu decyzji o zachowaniu i utrzymaniu tych grobów.
Artykuł 6
(1) Przeniesienie niemieckich poległych wojennych z terytorium Rumunii do Republiki Federalnej Niemiec wymaga uprzedniej zgody Umawiającej się Strony Niemieckiej. Rumuńska Umawiająca się Strona zezwoli na takie przekazanie tylko w przypadku uzyskania takiej zgody. (2) Zgoda Umawiającej się Strony Niemieckiej wymagana jest również w przypadku wniosków kierowanych do Umawiającej się Strony Rumuńskiej o przekazanie niemieckich zwłok wojennych do państw trzecich.
(3) Ustępy 1 i 2 stosuje się odpowiednio do transferu rumuńskich zwłok wojennych z terytorium Republiki Federalnej Niemiec do Rumunii lub krajów trzecich.
(4) Wszelkie koszty i opłaty związane z ekshumacją i przeniesieniem niemieckich lub rumuńskich zmarłych wojennych za granicę ponoszą wnioskodawcy.
(5) Przedstawiciele władz obu Umawiających się Stron mogą być obecni przy pochówku niemieckich lub rumuńskich zmarłych wojennych w celu repatriacji.
Artykuł 7
(1) Niemiecka Umawiająca się Strona zleca "Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e.V." (zwanemu dalej "VOLKSBUND") techniczną realizację zadań w Rumunii wynikających z niniejszej Umowy dla strony niemieckiej. (2) Rumuńska Umawiająca się Strona powierzy Ministerstwu Obrony Narodowej i Departamentowi Publicznej Administracji Lokalnej techniczną realizację zadań wynikających dla niej z niniejszej Umowy. (3) W przypadku, gdy Umawiająca się Strona niemiecka lub Umawiająca się Strona rumuńska pragnie zlecić wykonanie zadań innej instytucji lub organizacji, Umawiające się Strony osiągną porozumienie w tej sprawie. Artykuł 8
(1) Umawiające się Strony zapewnią instytucjom lub organizacjom drugiej Strony, o których mowa w artykule 7 niniejszej Umowy, wszelką możliwą pomoc, w szczególności dostęp do dokumentów dotyczących zmarłych i grobów wojennych drugiej Strony, które są lub będą dostępne od władz i innych instytucji ich krajów.
(2) VOLKSBUND może wysyłać przedstawicieli, ekspertów i inny personel do Rumunii w celu realizacji swoich zadań.
Artykuł 9
(1) VOLKSBUND wykorzystuje lokalną siłę roboczą i lokalne materiały do wykonania prac wynikających z realizacji niniejszej Umowy, w miarę możliwości, zgodnie ze zwykłymi warunkami wolnej konkurencji.
(2) VOLKSBUND może również importować do Rumunii i reeksportować z Republiki Federalnej Niemiec lub innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej sprzęt, środki transportu, materiały, wyposażenie i akcesoria niezbędne do wykonania prac, o których mowa w niniejszej Umowie.
(3) Odprawa celna towarów, o których mowa w ustępie 2 niniejszego artykułu, podlega następującym postanowieniom:
(a) czasowo przywożone urządzenia, wyposażenie i środki transportu będą odprawiane na potwierdzeniu celnym import-eksport przy przywozie do Rumunii, z zastrzeżeniem, że wspomniane urządzenia, wyposażenie i środki transportu będą powrotnie wywożone po zakończeniu prac;
b) materiały i akcesoria przeznaczone do budowy, dekoracji lub utrzymania grobów wojennych, pomników lub cmentarzy wojennych pozostają zwolnione z należności celnych przywozowych, jeżeli zostaną przedstawione organom celnym oprócz zwykłej deklaracji przywozowej: - szczegółowy wykaz przywożonych towarów, - zobowiązanie podpisane przez należycie upoważnioną osobę, zawierające wiążące zapewnienie, że wspomniane towary będą wykorzystywane wyłącznie do celów przewidzianych w niniejszej Umowie.
4) W przypadkach, o których mowa w art. 4 ust. 3 zdanie trzecie niniejszej Umowy, Strony dążą również do znalezienia wzajemnie akceptowalnego rozwiązania kwestii przywozowych i celnych.
Artykuł 10
(1) Zgodnie z artykułem 3 ustęp 1 niniejszej Umowy, VOLKSBUND jest upoważniony do wykonywania, w ramach odpowiedniego rumuńskiego ustawodawstwa, wszelkich prac związanych z dekoracją i upiększaniem niemieckich cmentarzy wojennych, jak również budową odpowiednich dróg dojazdowych, pomieszczeń rekreacyjnych i innych udogodnień dla odwiedzających.
(2) VOLKSBUND zapewnia, że prace budowlane są zgodne z wymogami higienicznymi i zdrowotnymi określonymi przez prawo rumuńskie oraz odpowiednie przepisy prawne i administracyjne dotyczące przepisów cmentarnych.
Artykuł 11
Niniejsza Umowa zostaje zawarta na czas nieokreślony i wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia, w którym Umawiające się Strony powiadomią się wzajemnie o spełnieniu warunków krajowych niezbędnych do jej wejścia w życie. Data otrzymania ostatniej notyfikacji jest decydująca dla obliczenia daty wejścia w życie Umowy.
Sporządzono w Bonn dnia 25 czerwca 1996 r. w dwóch oryginalnych egzemplarzach, każdy w językach niemieckim i rumuńskim, przy czym oba teksty są jednakowo autentyczne.
W imieniu Rządu Republiki Federalnej Niemiec Pan Kinkel
W imieniu Rządu Rumunii M e l e s c a n u