Rząd Republiki Federalnej Niemiec i Rząd Republiki Litewskiej, pragnąc ustanowić ostateczne rozwiązanie dotyczące niemieckich grobów wojennych znajdujących się na terytorium Republiki Litewskiej, w celu zapewnienia zachowania i opieki nad tymi grobami w godny sposób i zgodnie z postanowieniami obowiązującego międzynarodowego prawa humanitarnego, w wykonaniu ustępu 13 Wspólnej deklaracji z dnia 21 lipca 1993 r. w sprawie podstaw stosunków między Republiką Federalną Niemiec a Republiką Litewską, uzgodniły, co następuje:
Artykuł 1
Dla celów niniejszej Umowy terminy:
(a) "niemieccy zmarli w czasie wojny" oznaczają: - członków niemieckich sił zbrojnych, - osoby zrównane z nimi na mocy prawa niemieckiego, - inne osoby narodowości niemieckiej, które zmarły w związku z wydarzeniami wojny 1914/1918 lub wojny 1939/1945 lub po ich deportacji;
b) "niemieckie groby wojenne" oznaczają groby niemieckich poległych w wojnie znajdujące się na terytorium Republiki Litewskiej;
(c) "niemieckie cmentarze wojenne" oznaczają cmentarze lub części cmentarzy na terytorium Republiki Litewskiej, na których pochowani są niemieccy zmarli w czasie wojny.
Artykuł 2
(1) Rząd Republiki Litewskiej zapewnia ochronę niemieckich grobów wojennych i prawo stałego spoczynku niemieckich zmarłych wojennych na swoim terytorium oraz zakazuje budowy i wznoszenia jakichkolwiek obiektów w pobliżu niemieckich grobów wojennych, które są niezgodne z godnością tych miejsc.
(2) Rząd Republiki Federalnej Niemiec jest upoważniony do przygotowania i utrzymania niemieckich grobów wojennych i niemieckich cmentarzy wojennych w Republice Litewskiej na własny koszt.
Artykuł 3
(1) Rząd Republiki Litewskiej przekaże działki wykorzystywane do celów określonych w art. 2 ust. 2 w przeszłości i w przyszłości nieodpłatnie i bezterminowo do wykorzystania jako miejsca stałego spoczynku niemieckich zmarłych w czasie wojny.
(2) Niniejsza Umowa nie narusza praw własności. Wszelkie zmiany granic terenów wykorzystywanych jako niemieckie cmentarze wojenne, które zostaną uznane za konieczne, będą rozstrzygane w drodze wzajemnego porozumienia między Umawiającymi się Stronami lub wyznaczonymi przez nie organami. Jeżeli w drodze wzajemnego porozumienia między Umawiającymi się Stronami działka przestanie być wykorzystywana w całości lub w części zgodnie z jej przeznaczeniem, zmiana ta spowoduje utratę prawa do jej użytkowania przez Rząd Republiki Federalnej Niemiec. (3) Jeżeli działka, o której mowa w ustępie 1, z ważnych powodów publicznych będzie musiała być wykorzystana do innego celu, Rząd Republiki Litewskiej udostępni Rządowi Republiki Federalnej Niemiec inną odpowiednią działkę na cmentarz wojenny i poniesie koszty ponownego pochówku poległych i przygotowania nowych grobów. Wybór nowej działki, jej przygotowanie i ponowny pochówek zostaną przeprowadzone w drodze wzajemnego porozumienia.
Artykuł 4
(1) Rząd Republiki Litewskiej upoważnia Rząd Republiki Federalnej Niemiec, bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów i po otrzymaniu planu do uprzedniego zatwierdzenia, do połączenia grobów niemieckich zmarłych w czasie wojny, których ponowny pochówek Rząd Republiki Federalnej Niemiec uzna za konieczny. Ekshumacja niemieckich poległych wojennych zostanie przeprowadzona przez siły wyznaczone przez Stronę niemiecką. Strona niemiecka poinformuje właściwe miejscowo władze litewskie o planowanych ponownych pochówkach, które mogą zażądać obecności podczas prac.
(2) Z każdego ponownego pochówku niemieckich poległych wojennych sporządza się protokół, w którym podaje się starą i nową lokalizację grobu, dane osobowe pochowanej osoby, jeśli można ją zidentyfikować, napis na tabliczce identyfikacyjnej lub inne cechy, które mogą służyć do identyfikacji.
(3) Jeżeli można udowodnić, że byłe niemieckie cmentarze wojenne na ziemi litewskiej zostały w międzyczasie opuszczone z powodu zmian infrastrukturalnych i nie można już odnaleźć pochowanych tam niemieckich zmarłych, Rząd Republiki Litewskiej, na wniosek strony niemieckiej, zezwoli na wzniesienie pomników w prostej i godnej formie w tych byłych miejscach. Rząd Republiki Litewskiej udostępni w tym celu odpowiednie działki. (4) O ile tymczasowy pochówek niemieckich zmarłych w czasie wojny na terytorium Litwy jest konieczny w celu umożliwienia ostatecznego pochówku na niemieckim cmentarzu wojennym, Rząd Republiki Litewskiej podejmie kroki w celu ich właściwego i godnego tymczasowego pochówku oraz oznaczenia grobów.
Artykuł 5
Jeżeli na niemieckich cmentarzach wojennych oprócz niemieckich grobów wojennych znajdują się inne groby, fakt ten zostanie należycie uwzględniony w decyzjach dotyczących zachowania i utrzymania tych grobów.
Artykuł 6
(1) Przeniesienie niemieckich zmarłych wojennych z terytorium Republiki Litewskiej do Republiki Federalnej Niemiec wymaga uprzedniej zgody Rządu Republiki Federalnej Niemiec. Rząd Republiki Litewskiej zezwala na takie przekazanie tylko w przypadku uzyskania takiej zgody.
(2) Zgoda Rządu Republiki Federalnej Niemiec wymagana jest również w przypadku wniosków kierowanych do Rządu Republiki Litewskiej o przekazanie niemieckich zwłok wojennych do państw trzecich.
(3) Wszelkie koszty związane z ekshumacją i przeniesieniem niemieckich zmarłych wojennych za granicę ponoszą wnioskodawcy.
(4) Na wniosek właściwego organu jednej z dwóch Umawiających się Stron pochówek może odbyć się wyłącznie w obecności jednego z jego przedstawicieli.
Artykuł 7
(1) Rząd Republiki Federalnej Niemiec zleci "Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e.V." (zwanemu dalej "Volksbundem") techniczną realizację zadań w Republice Litewskiej wynikających dla strony niemieckiej z niniejszej Umowy.
(2) W przypadku, gdy Rząd Republiki Federalnej Niemiec zechce zlecić wykonanie zadania innej organizacji, Umawiające się Strony osiągną w tej sprawie porozumienie.
(3) Rząd Republiki Litewskiej zastrzega sobie prawo do powierzenia instytucji litewskiej technicznej realizacji zadań wynikających dla strony litewskiej z niniejszej Umowy.
Artykuł 8
(1) Rząd Republiki Litewskiej zapewni VOLKSBUND wszelką możliwą pomoc, w szczególności dostęp do dokumentów dotyczących niemieckich grobów wojennych i zmarłych żołnierzy niemieckich, dostępnych obecnie lub w przyszłości we wszystkich urzędach i innych instytucjach. Inne umowy i porozumienia pozostają nienaruszone.
(2) VOLKSBUND może wysyłać przedstawicieli, ekspertów i inny personel do Republiki Litewskiej w celu realizacji swoich zadań.
Artykuł 9
(1) VOLKSBUND w miarę możliwości korzysta z miejscowej siły roboczej i miejscowych materiałów przy wykonywaniu prac wynikających z realizacji niniejszej Umowy zgodnie ze zwykłymi warunkami wolnej konkurencji.
(2) VOLKSBUND może również importować do Republiki Litewskiej i reeksportować z Republiki Federalnej Niemiec lub innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej sprzęt, środki transportu, materiały i akcesoria niezbędne do wykonania prac, o których mowa w niniejszej Umowie.
(3) Do odprawy celnej tych towarów stosuje się następujące zasady: a) czasowo przywożony sprzęt i środki transportu są odprawiane przy przywozie do Republiki Litewskiej na podstawie noty celnej przywozowo-wywozowej z zastrzeżeniem, że wspomniany sprzęt i środki transportu zostaną powrotnie wywiezione po zakończeniu prac; b) materiały i akcesoria przeznaczone do budowy, dekoracji lub utrzymania grobów, pomników lub cmentarzy pozostają zwolnione z należności celnych przywozowych, jeżeli oprócz zwykłej deklaracji przywozowej organy celne otrzymają - szczegółowy wykaz przywożonych towarów, - oświadczenie o zobowiązaniu podpisane przez należycie upoważnioną osobę, zawierające wiążące zapewnienie, że wspomniane towary będą wykorzystywane wyłącznie do celów przewidzianych w niniejszej Umowie. Artykuł 10
(1) Zezwolenie na użytkowanie gruntów służących jako niemieckie cmentarze wojenne, uzgodnione zgodnie z artykułem 3 ustęp 1, upoważnia VOLKSBUND do bezpośredniego wykonywania, za zgodą Rządu Republiki Litewskiej, w ramach odpowiednich litewskich przepisów prawnych, wszelkich prac związanych z dekoracją i upiększaniem cmentarzy wojennych, a także budową odpowiednich dróg dojazdowych, pomieszczeń rekreacyjnych i innych udogodnień dla odwiedzających. (2) W technicznej realizacji niniejszej Umowy, VOLKSBUND będzie przestrzegać prawa i innych przepisów prawnych Republiki Litewskiej.
Artykuł 11
Niniejsza Umowa wchodzi w życie po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym Umawiające się Strony powiadomią się wzajemnie o spełnieniu krajowych warunków niezbędnych do jej wejścia w życie.
Sporządzono w Bonn dnia 4 lipca 1996 r. w dwóch oryginalnych egzemplarzach, każdy w językach niemieckim i litewskim, przy czym oba teksty są jednakowo autentyczne.
W imieniu Rządu Republiki Federalnej Niemiec Pan Kinkel
W imieniu Rządu Republiki Litewskiej Gylys