Cmentarz wojenny znajduje się na cmentarzu miejskim w Brnie (niem. Brünn) w dzielnicy Bohunice. Został otwarty 23 października 1993 roku.
Opis cmentarza
Niemieckie cmentarze na cmentarzu w Brnie pochodzące z czasów II wojny światowej zostały zachowane w ich pierwotnej formie. Rozbudowa niemieckiego cmentarza wojskowego rozpoczęła się w latach 1967/68 wraz z pierwszymi dodatkowymi pochówkami. W latach 1992/93 Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e. V. (Niemiecka Komisja Grobów Wojennych) otworzyła tereny przyległe do cmentarza, które wcześniej były wykorzystywane jako wysypisko śmieci, pod budowę cmentarza zbiorowego i przydzieliła je do istniejącego cmentarza wojskowego. Stworzyło to dodatkowe miejsca pochówku dla kolejnych 6 500 zmarłych, dzięki czemu w Brnie może spoczywać łącznie około 9 000 zmarłych w czasie wojny.
Pod koniec 2015 r. pochowano tu 7 889 niemieckich żołnierzy. Oryginalne płyty nagrobne zostały zastąpione granitowymi krzyżami, które dokumentują nazwiska, daty i stopnie pochowanych. W ramach rozbudowy cmentarza zbudowano ołtarz, otwartą chatę cmentarną z tablicami informacyjnymi. Do niewielkiego miejsca pamięci znajdującego się naprzeciwko ołtarza na murze cmentarnym można dotrzeć ścieżkami wykonanymi z drobnej granitowej kostki brukowej. Stoi tam smukły metalowy krzyż.
Na cmentarzu położono rury nawadniające i odwadniające, zbudowano portiernię z toaletami, a wzdłuż głównej ścieżki cmentarnej posadzono aleję lipową. Na bieżąco dokonywane są kolejne pochówki, a groby zmarłych są sukcesywnie oznaczane. W 2018 r. poza terenem cmentarza ustawiono tablicę z dwoma metalowymi imionami i nazwiskami. Uwieczniono w nich około 4000 nazwisk poległych w czasie wojny, których nie udało się odzyskać.
Historia
Układ monachijski z 30 września 1938 r. przewidywał cesję regionu Sudetów na rzecz Rzeszy Niemieckiej bez angażowania rządu Czechosłowacji. W zamian Anglia i Francja zagwarantowały dalsze istnienie pozostałego państwa czechosłowackiego. 15 marca 1939 r. Wehrmacht zajął kraj pod pretekstem konieczności ochrony Niemców w Czechach. Dzień po tej faktycznej aneksji, nowi władcy proklamowali "Protektorat Czech i Moraw". Pozostał on pod przymusowym niemieckim panowaniem aż do wyzwolenia przez armię radziecką na początku 1945 roku. Podobnie jak na wszystkich terytoriach okupowanych przez Niemcy, również w Czechosłowacji dochodziło do deportacji i aktów przemocy wobec ludności cywilnej ze strony władz okupacyjnych i wojsk niemieckich. Wysiedlenia Niemców z tak zwanych "ziem wschodnich", które miały miejsce po zakończeniu wojny i do dziś pozostają obciążeniem historycznym, należy rozpatrywać w kontekście niemieckiej polityki podboju i późniejszej tyranii.
W wyniku zmiany sytuacji politycznej w Europie Wschodniej, Volksbund był w stanie zacząć działać na terenie dzisiejszej Republiki Czeskiej od początku lat 90-tych. Od tego czasu zajmuje się odnajdywaniem grobów i przenoszeniem pochowanych na scentralizowane cmentarze. Analiza rejestracji grobów w dzisiejszej Republice Czeskiej wykazała, że w 1 635 gminach znajdowało się 18 368 grobów niemieckich poległych podczas II wojny światowej. W rzeczywistości liczba ta jest prawdopodobnie znacznie wyższa. Podstawą pracy Volksbundu jest art. 30 traktatu zawartego między Republiką Federalną Niemiec a Czeską i Słowacką Republiką Federalną w dniu 4 marca 1992 r., który zawiera deklarację woli obu rządów dotyczącą ochrony grobów wojennych oraz ułatwienia ich rejestracji i opieki nad nimi, tak zwany "Traktat o dobrym sąsiedztwie". Umowa o grobach wojennych między Republiką Federalną Niemiec a Republiką Czeską jeszcze nie istnieje.
Cecha szczególna
Cmentarz Centralny w Brnie (Ústřední hřbitov) jest największym i najważniejszym cmentarzem w czeskim mieście. Został zbudowany w 1883 roku według planów architekta Aloisa Prastorfera i był kilkakrotnie rozbudowywany. W latach 1924-1926 na terenie cmentarza powstała sala ceremonialna zaprojektowana przez architekta Bohuslava Fuchsa, a w latach 1925-1930 Arnošt Wiesner zbudował krematorium w Brnie. W latach 1945/1946 na cmentarzu powstał pomnik. Znajdują się tu groby bojowników ruchu oporu przeciwko narodowemu socjalizmowi, a także radziecki i rumuński cmentarz wojskowy. Cmentarz honorowy został uznany za narodowy zabytek kultury w 1989 roku.
