Na niemieckim cmentarzu wojennym Bartossen (Bartosze), niedaleko miasta Lyck w polskim województwie warmińsko-mazurskim, spoczywa około 20 000 poległych podczas II wojny światowej. Cmentarz został poświęcony 9 sierpnia 2003 roku.
Opis cmentarza
Cmentarz wojenny w Bartossen to zbiorowy cmentarz poległych w czasie II wojny światowej na terenie obecnej polskiej części Prus Wschodnich i powiatu białostockiego. Cmentarz o powierzchni około pięciu hektarów znajduje się na płaskowyżu i można się do niego dostać po schodach. Kontury i ścieżki cmentarza są harmonijnie wkomponowane w otaczający krajobraz. Naturalny kamień użyty do budowy ogrodzenia nawiązuje do architektury Prus Wschodnich. Grupy symbolicznych krzyży oznaczają kwatery grobów poległych w czasie II wojny światowej. Na drodze dojazdowej do cmentarza znajduje się "strefa ciszy", z której widok pada na trzy duże drewniane krzyże widoczne z daleka. Znane jako "wschodniopruska Golgota", są charakterystycznym elementem cmentarza wojennego.
Historia
Historia cmentarza wojennego w Bartossen sięga czasów I wojny światowej. Pierwszymi pochowanymi tam zmarłymi byli uczestnicy tzw. zimowej bitwy mazurskiej w lutym 1915 r., w której po stronie rosyjskiej zginęło 56 000 osób. Z kolei po stronie niemieckiej poległo 16 000 żołnierzy. Na cmentarzu przekazanym Volksbundowi spoczywa 84 niemieckich żołnierzy z I wojny światowej. Cmentarz został odnowiony na początku lat 90-tych i włączony do nowego cmentarza zbiorowego dla żołnierzy poległych w II wojnie światowej w 2000 roku. Cmentarz został otwarty 9 sierpnia 2003 roku. Liczba pochowanych tam zmarłych wzrosła z 15 000 do 17 900. Wystawiona księga imienna zawiera szczegółowe informacje o wszystkich żołnierzach, którzy zostali ponownie pochowani w Bartossen, a także o tych, których szczątków nie udało się już odzyskać.
Funkcja specjalna
W 2017 r. na niemieckim cmentarzu wojennym w Bartossen pochowano "zmarłych z Thorn". Podczas prac budowlanych w mieście Thorn odkryto cmentarz, na którym pochowano wielu zmarłych radzieckich jeńców wojennych wraz z cywilami, w tym kobietami i dziećmi, którzy zmarli z powodu chorób i głodu. W dniu 15 lipca 2017 r. te 2 974 ofiary II wojny światowej, "zmarli z Thorn", znaleźli swoje ostateczne miejsce spoczynku na cmentarzu w Bartossen. Oznacza to, że obecnie spoczywa tam ponad 20 000 zmarłych.
